Een kleine bewoner van de kust van Californië beschikt misschien over de biologische middelen om een opwarmende planeet te overleven, maar hij wordt geconfronteerd met een door de mens gemaakt obstakel: isolatie. Uit nieuw onderzoek blijkt dat, hoewel de Pacifische zakmuis het genetische potentieel heeft om zich aan te passen aan de klimaatverandering, de verstedelijking de populaties heeft gefragmenteerd, waardoor door de mens geleide natuurbehoud essentieel is voor zijn voortbestaan.
Een soort op de rand
De Pacifische zakmuis (Perognathus longimembris pacificus ) was ooit een veel voorkomende verschijning langs de kust van Zuid-Californië, die zich uitstrekte van Los Angeles tot aan Mexico. Nadat de soort ruim twintig jaar uit wetenschappelijke gegevens was verdwenen, werd hij begin jaren negentig herontdekt.
Tegenwoordig wordt de soort echter ernstig bedreigd. Het eens zo grote verspreidingsgebied is teruggebracht tot slechts drie kleine, geïsoleerde groepen ten zuiden van Los Angeles. Deze fragmentatie is een direct gevolg van het verlies van leefgebieden en de stedelijke ontwikkeling, die fungeren als fysieke barrières die voorkomen dat de muizen met elkaar interacteren.
De genetische race tegen klimaatverandering
Wanneer een soort klein en geïsoleerd wordt, wordt hij geconfronteerd met een fenomeen dat bekend staat als inteeltdepressie. Naarmate de populaties kleiner worden, neemt de genetische diversiteit af, waardoor de dieren worden beroofd van de ‘biologische gereedschapskist’ die nodig is om te evolueren als reactie op de nieuwe druk van het milieu.
Een studie gepubliceerd in Science Advances biedt echter een sprankje hoop. Onderzoekers onder leiding van Erik Funk van de San Diego Zoo Wildlife Alliance analyseerden genetische gegevens van bijna een eeuw om te bepalen of deze muizen bestand waren tegen stijgende temperaturen. Uit hun bevindingen bleek:
- Bewaarde diversiteit: Ondanks moderne inteelt blijven 14 sleutelgenen die verband houden met klimaatadaptatie genetisch divers.
- Thermoregulatiepotentieel: Sommige van deze genen zijn gekoppeld aan de hartfunctie, wat van cruciaal belang is om de muizen te helpen hun lichaamstemperatuur te reguleren en af te koelen in warmere omgevingen.
- Het voordeel van vermenging: Hoewel individuele wilde populaties misschien niet de variatie hebben om zich zelfstandig aan te passen, vertonen ‘gemengde’ populaties een veel grotere veerkracht.
De rol van beheerd fokken
Omdat de drie overgebleven wilde groepen fysiek van elkaar zijn afgesneden, kunnen ze op natuurlijke wijze de nuttige genen die ze bevatten niet uitwisselen. Om dit op te lossen hebben natuurbeschermers zich tot ondersteunde genstroom gewend.
Sinds 2012 voert de dierentuin van San Diego een fokprogramma uit waarbij opzettelijk individuen uit de drie verschillende groepen worden gekruist. De nakomelingen worden vervolgens vrijgelaten in het Laguna Coast Wilderness Park in Laguna Beach.
“Het echte voordeel voor deze vrijgelaten populatie is dat ze allemaal met elkaar vermengd zijn”, zegt Erik Funk. “De grootste voordelen ontstaan als we al deze diversiteit kunnen combineren.”
Vroege observaties suggereren dat deze strategie werkt; de vrijgelaten muizen met een gemengde genetische achtergrond lijken zich met succes aan te passen aan het lokale klimaat in het wildernispark.
De inzet van uitsterven
De toekomst van de Pacific-zakmuis blijft precair. Omdat hun populaties zo klein zijn, zijn ze zeer kwetsbaar voor ‘stochastische gebeurtenissen’: onvoorspelbare rampen zoals ernstige droogtes of plotselinge overstromingen die een hele groep in één seizoen kunnen wegvagen.
De centrale uitdaging voor natuurbeschermers is tijd. Naarmate de aantallen afnemen, verdampt ook de genetische diversiteit binnen de soort.
Waar het op neerkomt: De Pacifische zakmuis heeft de biologische blauwdruk om een veranderend klimaat te overleven, maar zonder actieve menselijke tussenkomst om de gaten te overbruggen die door de verstedelijking zijn ontstaan, kan die blauwdruk voor altijd verloren gaan.
