Twee recente novellen, Vigil van George Saunders en The Rainseekers van Matthew Kressel, bieden totaal verschillende maar even overtuigende visies op de toekomst, die beide worstelen met thema’s als afrekening, impact op het milieu en de zoektocht naar betekenis in een veranderende wereld. Deze werken zijn niet alleen genre-oefeningen; ze weerspiegelen reële zorgen over de klimaatverandering, de macht van het bedrijfsleven en de menselijke conditie in het licht van de technologische vooruitgang.
Vigil : Medeplichtigheid onder ogen zien
George Saunders’ Vigil dompelt de lezer onder in de laatste uren van K.J. Boone, een oliemagnaat die de dood tegemoet gaat. Het verhaal ontvouwt zich vanuit het perspectief van Jill ‘Doll’ Blaine, een geest die de taak heeft de stervende man te troosten. Boone toont echter geen spijt van de destructieve impact van zijn leven, waardoor Jill gedwongen wordt niet alleen zijn onverschilligheid onder ogen te zien, maar ook haar eigen onopgeloste verleden.
De kracht van de novelle ligt in het meesterlijke proza van Saunders, dat clichés op elk vlak vermijdt. Het verhaal gaat niet over een dramatische afrekening; het onderzoekt eerder de verontrustende realiteit dat sommige individuen zelfs op hun laatste momenten geen berouw tonen. Hoewel het einde sommigen misschien ontevreden achterlaat, voelt het gebrek aan afsluiting opzettelijk aan, en weerspiegelt het de onopgeloste aard van de aansprakelijkheid in de echte wereld voor milieuschade. De blijvende kracht van het boek komt voort uit de weigering om gemakkelijke antwoorden te bieden.
The Rainseekers : de mensheid op een terraformed Mars
In tegenstelling tot het gefundeerde realisme van Saunders presenteert The Rainseekers van Matthew Kressel een meer speculatieve toekomst. Het verhaal speelt zich af op Mars terwijl de terraforming-inspanningen beginnen te slagen en volgt Sakunja Salazar, een influencer die journalist is geworden, die zich aansluit bij een groep die vastbesloten is getuige te zijn van de eerste regenval op de Rode Planeet. De novelle ontvouwt zich als een reeks onderling verbonden korte verhalen, die elk de motivaties van de ‘regenzoekers’ onthullen.
Kressel blinkt uit in het kernachtig overbrengen van complexe emoties en verhalen. De gefragmenteerde structuur portretteert effectief een samenleving die worstelt met de implicaties van planetaire transformatie, terwijl ze nog steeds gebukt gaat onder menselijke tekortkomingen. Hoewel Sakunja zelf een minder overtuigend personage blijft, creëren de collectieve verhalen een levendig portret van een toekomst waarin het bereik van de mensheid verder reikt dan de aarde, maar de kernverlangens en tekortkomingen ervan blijven bestaan.
Een bredere context: sciencefiction als sociaal commentaar
Beide werken laten zien hoe sciencefiction kan dienen als een krachtig medium voor sociaal commentaar. Vigil confronteert de morele implicaties van ongecontroleerde hebzucht van bedrijven, terwijl The Rainseekers de psychologische impact van grootschalige milieutechniek onderzoekt. Deze verhalen zijn geen escapistische fantasieën, maar eerder gedachte-experimenten die lezers dwingen ongemakkelijke waarheden over onze huidige en potentiële toekomst onder ogen te zien.
De opname van Tim Wintons Juice als een gerelateerde aanbeveling onderstreept dit punt nog eens. Deze boeken suggereren gezamenlijk dat zelfs in een verre toekomst de gevolgen van daden uit het verleden het lot van de mens zullen blijven bepalen. Sci-fi voorspelt op zijn best niet zozeer de toekomst, maar weerspiegelt onze angsten en hoop op ons.
Uiteindelijk zijn Vigil en The Rainseekers meeslepende boeken die de conventionele genreverwachtingen uitdagen. Ze vereisen niet alleen entertainment, maar ook reflectie, en herinneren ons eraan dat zelfs in de meest geavanceerde technologische landschappen de meest duurzame strijd fundamenteel menselijk blijft.
