De recente stap van Microsoft op het gebied van quantum computing is met zowel enthousiasme als scepsis ontvangen, grotendeels vanwege de controversiële aard van het Majorana 1-apparaat dat in 2025 werd onthuld. Het kerndebat draait om de vraag of het bedrijf werkelijk een doorbraak heeft bereikt in het bouwen van stabiele, foutbestendige quantumbits (qubits) – een cruciale hindernis in het veld.
De belofte en valkuilen van topologische qubits
De aanpak van Microsoft is gebaseerd op topologische qubits, die in theorie veel minder foutgevoelig zijn dan conventionele qubit-ontwerpen. Deze qubits maken gebruik van ongrijpbare deeltjes, genaamd Majorana zero modes (MZM’s), om kwantuminformatie te coderen. Dit is een aantrekkelijk idee omdat alle huidige kwantumcomputers te kampen hebben met fouten, en topologische qubits een pad naar betrouwbare berekeningen beloven.
Het trackrecord van Microsoft met MZM’s was echter rotsachtig. Een artikel uit 2021 waarin bewijs van deze deeltjes werd beweerd, werd uit Nature teruggetrokken nadat er fouten in de analyse waren ontdekt. Een experiment uit 2023 met betrekking tot de voorganger van Majorana 1 kreeg ook harde kritiek van experts. De inzet is hoog omdat quantum computing, als het succesvol is, het potentieel heeft om een revolutie teweeg te brengen in de vakgebieden van de geneeskunde tot de financiële wereld.
Tegenstrijdige claims en redactionele voorbehouden
De aankondiging van Majorana 1 in 2025 werd onmiddellijk onder de loep genomen. Op een ongebruikelijke manier publiceerde Nature het artikel van Microsoft naast een notitie waarin stond dat de gegevens de aanwezigheid van MZM’s niet bevestigden. Het persbericht van Microsoft beweerde echter het tegenovergestelde. Deze tegenstrijdigheid leidde tot onmiddellijke zorgen binnen de wetenschappelijke gemeenschap.
Chetan Nayak, een sleutelfiguur bij Microsoft, probeerde deze twijfels weg te nemen op de American Physical Society Global Summit, maar critici bleven niet overtuigd. Henry Legg van de Universiteit van St. Andrews verklaarde ronduit: “De gegevens die ze toen en daarna presenteerden, laten eenvoudigweg geen functionele topologische qubit zien.”
Vooruitgang, debat en scepticisme
Recentere gegevens die in juli door Microsoft zijn vrijgegeven, laten enkele verbeteringen zien, waarbij Eun-Ah Kim van Cornell University ‘vooruitgang’ in de metingen erkent. Toch gaat het debat door. Het project is gevorderd tot de laatste fase van het Quantum Benchmarking Initiative van het US Defense Advanced Research Projects Agency, wat duidt op voortdurende investeringen en interesse van overheidsinstanties.
Microsoft blijft optimistisch. Nayak benadrukt dat de reactie stimulerend is geweest, waarbij lopend onderzoek verdere doorbraken belooft. Het bedrijf wil Majorana 1 opschalen tot een grotere, krachtigere kwantumcomputer die foutloze berekeningen kan uitvoeren.
Het scepticisme overheerst echter. Legg waarschuwt dat “de fundamentele natuurkunde de tijdlijnen van grote technologiebedrijven niet respecteert.” Of Microsoft zijn belofte in 2026 kan waarmaken, blijft onzeker.
De aanhoudende controverse onderstreept de immense technische uitdagingen bij het bouwen van praktische kwantumcomputers en de intense druk om deze te overwinnen. Ondanks voortdurend onderzoek blijft onafhankelijke verificatie van de beweringen van Microsoft van cruciaal belang om te bepalen of Majorana 1 een echte stap voorwaarts of een nieuwe tegenslag betekent in de zoektocht naar kwantumsuprematie.
