Een stuk van vier ton van een SpaceX Falcon 9-raket staat op het punt de maan in te slaan. De aanrijding vindt woensdag plaats. Het is geen geplande manoeuvre. Het object zweeft al sinds januari 2025 door de ruimte, toen de bovenste trap een maanlander van Firefly Aerospace naar de maan duwde.
De impact vindt plaats rond 06:35 GMT. Snelheid? 5.400 km/uur. Dat is ongeveer 8.690 km per uur.
Er is geen bedreiging voor de aarde. Niemand hoeft zich schrap te zetten voor impact. Maar op het maanoppervlak zullen de zaken rommelig worden. Er zal zich een krater vormen. Stof zal vliegen. Het is een zeldzame kijk op een kunstmatige impactgebeurtenis.
Wat komt op de maan en waar?
Het object is de tweede trap van de raket. Het is zo groot als een schoolbus. NASA schat dat de krater de Einstein-krater op de westelijke rand van de maan zal raken. Dit gebied is vanaf de aarde moeilijk te zien vanwege de kanteling en libratie van de maan.
Door de inslag ontstaat een krater van ongeveer 20 meter breed. Dat is 18 meter. De diepte? Ongeveer 12 voet of vier meter. De kinetische energie veroorzaakt een pluim van ejecta. Stof en steen vliegen naar buiten. De pluim kan worden verlicht door zonlicht. Vanaf hier zal het echter niet met het blote oog zichtbaar zijn. Je hebt telescopen en camera’s nodig.
Waarom doet dit er toe? Het biedt een datapunt. Wetenschappers willen kunstmatige effecten bestuderen. Ze moeten begrijpen hoe deze gebeurtenissen interageren met het maanoppervlak.
De impact vormt geen gevaar voor de aarde en NASA-wetenschappers zijn van plan maangegevens van deze gebeurtenis te verzamelen om technieken voor het volgen van objecten in de ruimte te verfijnen.
— Jimi Russell, NASA
Hoe kwam ruimteafval op de maan?
Dit is niet hoe dingen gewoonlijk werken. Rakettrappen vallen doorgaans terug in de atmosfeer van de aarde. Ze verbranden of spatten in de oceaan. Het is een gecontroleerde deorbit.
Deze keer vereiste de missie meer stuwkracht. Het sturen van hardware naar de maan kost meer brandstof dan in een lage baan om de aarde blijven. De tweede trap van de Falcon 9 verbrandde niet genoeg drijfgas om veilig terug in de atmosfeer van de aarde te komen. Dus bleef het daarboven. Zwevend. Doelloos.
Het werd onderdeel van de groeiende wolk van ruimteschroot. Actieve satellieten moeten het ontwijken. Toen, eerder dit jaar, merkten astronomen het op. De brandstof was op. Het podium was niet te sturen. Maar zijn baan was in verval. Of verschuiven.
Julianna Scheiman, directeur van SpaceX voor NASA Science and Dragon-programma’s, verwoordde het duidelijk.
Zonneactiviteit en zwaartekracht hebben hem feitelijk op een pad naar de maan gebracht.
De natuur, gecombineerd met verwaarlozing, deed de rest.
Waarom een onbedoelde crash volgen?
Bill Gray, maker van de veelgebruikte SkyMap-software, publiceerde in april een rapport over deze impact. Hij beschouwt het als een klein wetenschappelijk belang. Maar het is nog steeds interesse.
“Misschien leren we er wel iets van.”
Het volgen van objecten in de ruimte is moeilijk. Weten hoe ongecontroleerd afval zich gedraagt, helpt. Het verfijnt modellen. Het helpt ons toekomstige botsingen te voorspellen. Het houdt operationele satellieten veilig.
De locatie van de Einstein-krater voegt een extra moeilijkheidsgraad toe. Het zit op de ledematen. Camera’s hebben nauwkeurige timing nodig. NASA zal zoeken naar mogelijkheden voor beeldvorming voor en na. Ze willen de ejecta opvangen. Ze willen het verse litteken op het maanoppervlak zien.
Een geschiedenis van maaninslagen
Dit is niet de eerste keer dat door de mens gemaakte objecten op de maan terechtkomen. Maar het is zeldzaam.
In maart 2022 stortte een Chinese rakettrap neer op het maanoppervlak. Het gebeurde na een maantestmissie.
In 2009 liet NASA opzettelijk een rakettrap op de maan neerstorten. Dat was een wetenschappelijk experiment. Ze wilden de stofpluim bestuderen. Ze wilden zien wat eronder lag.
De laatste tijd zijn zachte landingen misgegaan. Te veel om te negeren.
De Russische Luna-25, die nucleaire apparatuur aan boord had, stortte in 2023 neer. De Indiase Chandrayaan-2-lander faalde in 2019. De Israëlische Beresheet-lander stortte ook neer in 2019. Die lading vervoerde tardigrades. Deze microscopisch kleine dieren overleven straling en vacuüm. Mogelijk leven ze nog op de maan. Of dood. Begraven in de regoliet.
Wat nu?
SpaceX en NASA praten. Scheiman zegt dat ze manieren bespreken om toekomstige maaninslagen te voorkomen. Het is een pragmatische reactie. Het wordt druk op de maan.
Het vuil zal niet snel verdwijnen. Zonder voortstuwing blijft hij op zijn baan totdat hij iets anders raakt. De maan is een handig doelwit. Het heeft zwaartekracht. Het is dichtbij.
Ondertussen gaan de activiteiten van SpaceX door. Het bedrijf rapporteerde in zijn eerste kwartaalrapport als beursgenoteerde entiteit een kleiner dan verwacht verlies. De inkomsten stegen enorm. Op papier zagen de cijfers er goed uit. Het aandeel kelderde hoe dan ook. Beleggers zijn sceptisch. Ze twijfelen aan de verheven beloften. Ze willen bewijs.
De raket die op de maan neerstort, helpt niet bij de aandelenkoersen. Het bewijst niet dat de tijdlijn van Mars op schema ligt. Het is gewoon natuurkunde. Zwaartekracht en snelheid.
De krater zal daar miljoenen jaren blijven liggen. Misschien langer. De gegevens zijn vluchtig. Het stof is neergedaald. De maan ziet er grotendeels hetzelfde uit.
Maar het is nu anders. Nog een stukje menselijke rommel in de kosmische achtertuin. Het wachten is op de volgende fase.
