NASA’s Curiosity-rover heeft opvallende beelden vastgelegd van bijzondere rotsformaties op Mars die een verrassende gelijkenis vertonen met de schubben van een gigantisch reptiel. Hoewel de visuele gelijkenis met ‘drakenschalen’ tot de publieke verbeelding spreekt, suggereren wetenschappers dat deze structuren feitelijk een venster zijn op het geologische en waterige verleden van de planeet.
De ontdekking in Antofagasta
De ongebruikelijke kenmerken werden gedocumenteerd toen de Curiosity-rover richting Antofagasta reisde, een 10 meter brede inslagkrater gelegen op de hellingen van Mount Sharp in de Gale-krater.
De beelden, vastgelegd begin april (Martian Sols 4859 en 4865), onthullen een enorme uitgestrektheid van rotsen bedekt met dicht opeengepakte, veelzijdige patronen. Deze ‘schubben’ lijken zich enkele meters over het landschap van Mars uit te strekken, waardoor een gestructureerd, honingraatachtig uiterlijk over de grond ontstaat.
De “Schaal” ontcijferen
Hoewel de patronen er organisch uitzien, zijn het in werkelijkheid veelhoekige geologische structuren. Planetaire wetenschappers van het Jet Propulsion Laboratory (JPL) van NASA merkten op dat hoewel ze dergelijke texturen al eerder zijn tegengekomen, de enorme overvloed ervan in dit specifieke gebied onverwacht is.
“We hebben al eerder zulke gesteenten met veelhoekige patronen gezien, maar ze leken niet zo dramatisch overvloedig te zijn”, legt Abigail Fraeman uit, een planetaire wetenschapper bij JPL.
Hoe ontstaan deze patronen?
In de planetaire wetenschap zijn dergelijke honingraatstructuren doorgaans het resultaat van omgevingsstress. Wetenschappers onderzoeken momenteel twee primaire theorieën:
– Uitdroging: Het uitdrogen van oude, natte modder, waardoor het oppervlak in geometrische vormen barst.
– Ondergrondse beweging: Het verschuiven van ijskristallen onder het oppervlak van Mars, waardoor de grond in veelhoekige patronen kan worden gedrukt.
Door de chemische gegevens en hogeresolutiebeelden verzameld door Curiosity te analyseren, willen onderzoekers bepalen welke van deze processen – of misschien een combinatie van beide – dit landschap hebben gevormd.
De wetenschap van “dierlijke bedriegers”
Het fenomeen “drakenschaal” maakt deel uit van een terugkerende trend bij de verkenning van Mars, waarbij rotsachtige landschappen het leven lijken na te bootsen. Curiosity is eerder ‘ei-achtige’ sferoïden en koraalachtige formaties tegengekomen, terwijl de Perseverance-rover rotsen heeft gefotografeerd die op schildpadden lijken.
Deze waarnemingen worden veroorzaakt door een psychologisch fenomeen dat bekend staat als pareidolie : de neiging van het menselijk brein om betekenisvolle beelden, zoals gezichten of dieren, in willekeurige patronen waar te nemen. Hoewel deze ‘wezens’ niets anders zijn dan geologische toevalligheden, benadrukken ze de complexe en diverse texturen van het oppervlak van Mars.
Conclusie
De ontdekking van deze wijdverbreide veelhoekige rotsen biedt Curiosity een nieuwe kans om de oude klimaat- en watergeschiedenis van Mars te bestuderen. Hoewel ze op de overblijfselen van mythische wezens lijken, zijn deze ‘schalen’ in feite essentiële aanwijzingen om te begrijpen hoe water ooit de omgeving van Mars heeft gevormd.
