Mijn vriendin Lizzie is een atletiekarts. Ze overhandigde me een klein flesje paars slib. Het was een bietenschot. Bedoeld voor marathons. Ze beloofde dat het ook voor niet-hardlopers werkt.
Ik dronk het. Het smaakte naar vuil. Zoet vuil, maar toch.
Lizzie had echter gelijk. Of tenminste, de wetenschap suggereert dat dit het geval is. De hype is geen totale onzin. Maar laten we eerst voorbij de gym-bro-marketing gaan.
Waarom paars belangrijk is
De meeste harde gegevens zijn afkomstig van Andy Jones. Inspanningsfysioloog aan de Universiteit van Exeter. Zijn team ontdekte dat rode biet boordevol nitraat zit. Binnenin jou wordt nitraat stikstofmonoxide.
Stikstofmonoxide zorgt ervoor dat de bloedvaten wijder worden.
Eenvoudige natuurkunde. Bredere pijpen betekenen een betere doorstroming. Lagere bloeddruk. Er komt meer zuurstof naar de spieren als ze erom schreeuwen.
Jones deed in 2008 een test. Acht recreatieve atleten stapten op de fiets. Eén groep dronk zes dagen lang bietensap. De andere had zwarte bessen. De bietenploeg fietste ongeveer negentig seconden langer voordat ze ophielden.
Het is een klein venster. Maar in de sport? Negen seconden kunnen goud betekenen. Of helemaal niets.
Rode biet is geen wonderpil, maar geeft atleten een voorsprong die in de loop van de tijd toeneemt.
Sindsdien? Iedereen wil meedoen. Eliud Kipchoge zweert erbij. Jonas Vingegaard drinkt het. Het voetbalteam van Leicester City heeft waarschijnlijk liters gedronken voordat ze in 2016 de titel wonnen. Zelfs het Internationaal Olympisch Comité geeft het toe. Ze vermelden voedingsnitraat naast cafeïne en creatine. Het is een van de vijf supplementen met “goed tot sterk bewijs” dat het de prestaties verbetert.
Geen atleet? Goed nieuws.
Moet ik een Tour de France winnen om mij daar zorgen over te kunnen maken?
Ik denk het niet. Als ik morgen bietensap zou drinken, zou ik niet ineens gaan joggen. Maar een onderzoek uit Alabama suggereert dat het sporten minder ellendig kan maken voor mensen die extra gewicht dragen. Op de fiets gingen ze langer mee.
“Gemakkelijkere last” van oefening, noemden ze het. Vertaling: Het doet iets minder pijn om te bewegen. Dat kan je helpen het daadwerkelijk te doen.
Er zijn ook geruchten. Sociale media beweren dat het net koffie is. Geen kriebels, alleen maar energie. Is het getest? Nee. Waarschijnlijk een placebo. Waarschijnlijk werkt ook gewoon hydratatie zijn magie.
Wat zijn geen geruchten? Bloeddruk.
Dagelijks bietensap kan de systolische druk met ongeveer 5 punten verlagen. Medicatie verlaagt het met 10. Gooi dus je pillen niet weg. Maar wat sap toevoegen? Het helpt. Vooral als je daarna suikervrije kauwgom kauwt. Het tandvlees activeert enzymen in uw mond. Het brengt de omzetting van nitraat naar stikstofoxide sneller op gang. Slim.
Doe het alleen niet als u al een lage bloeddruk heeft. Duizeligheid wacht. En diabetici? Let op het suikergehalte. Het is natuurlijke suiker, ja. Het zorgt nog steeds voor een piek in de bloedglucose.
De slaapkamerbonus
Dr. Michael Mosley noemde rode biet ‘plantaardige Viagra’.
Niet omdat je er paars van wordt. Omdat het mechanisme identiek is aan Sildenafil. Het verhoogt stikstofmonoxide. Het verwijdt de bloedvaten. Daar beneden.
Uit een recent onderzoek zijn tien mannen voorzien van slimme ringen terwijl ze sliepen. Ze slikten een supplement met bietenextract. Nachtelijke erecties werden langer en steviger. De vangst? Het onderzoek werd gefinancierd door het bedrijf dat de pillen verkoopt. Neem dat dus misschien met een korreltje zout.
Of een stukje biet.
De Romeinen wisten dit. Tweeduizend jaar geleden gebruikten ze rode biet voor romantiek. Vond het geschilderd naast wijnbekers in bordelen. Die ‘rode wijn’ op een fresco in Pompeii? Het kan altijd bietensap zijn geweest.
Bijwerkingen (anders dan opwinding)
Dit is wat niemand vermeldt totdat je het moet weten.
Bietenpigment is hardnekkig. Het kleurt urine en kak roze of rood. Helder karmozijnrood. Het ziet er angstaanjagend uit.
Het is geen bloed. Het is maar een diner. Bel 911 niet.
Haat je de smaak van sap? Je zit niet vast. Spinazie. Raket. Sla. Selderij. Bananen. Ze bevatten allemaal nitraten.
Ik ga geen shots kopen. De smaak is te agressief voor het dagelijks leven. Ik blijf bij hele bieten. Rooster ze. Doe ze in een salade. Misschien sandwichplakken tot een burger.
Het zal mij niet snel maken. Misschien word ik daardoor op dinsdagochtend minder moe. Dat klinkt als een goede reden. Lizzie geeft zelden slecht advies. En in dit geval heeft ze de plank niet misgeslagen.
