Ze likken hun lippen.
Of schudden vol walging hun hoofd.
Dat is tenminste wat slow motion-camera’s laten zien wanneer bufftailhommels verschillende vloeistoffen proeven. Het lijkt vreemd genoeg op zoogdieren die op smaak reageren. Zoet betekent plezier. Bitter of zout betekent problemen.
“Deze openbaring verandert ons wetenschappelijk begrip van het uiterlijke leven van insecten”, zegt professor Andrew Barron van Macquarie University. “Gezichtsuitdrukkingen zijn een venster.”
Eeuwenlang hebben we insecten behandeld als kleine robots. Alleen versnellingen en schakelaars. Maar dit nieuwe onderzoek verzet zich hard tegen die visie. Er zit een innerlijk leven in. Of in ieder geval iets dat dichtbij genoeg is om te tellen.
Het team gokte niet alleen. Ze keken naar achttien koloniën. Ze stopten afzonderlijke bijen in buisjes en trainden ze om te drinken uit kleine druppeltjes die net buiten het bereik van hun antennes werden gehouden. De bijen leerden snel. Ze strekten hun monddelen – de slurf – uit om het suikerwater op te vangen.
Toen begon de echte test.
De onderzoekers boden vier soorten vloeistoffen aan: sterke suiker, zwakke suiker, gewoon water, zout water en kinine. Kinine is het klassieke bittere spul.
De resultaten waren grimmig.
Suiker leidde tot glossa-uitsteeksels. Eigenlijk steken ze hun tong uit. Een lik van de karbonades na de maaltijd. Zoute en bittere vloeistoffen veroorzaakten aversief hoofdschudden en afvegen van de mond. Alsof je chocolade van je kin veegt nadat je je realiseert dat het eigenlijk hete saus is.
Professor Fei Peng van de Southern Medical University wijst op de spanning. Mensen accepteren dat insecten kunnen leren. Ze zijn het erover eens dat bugs beslissingen nemen. Maar zeggen dat ze de dingen als goed of slecht ervaren? Dat werkt mensen op het verkeerde been.
“Onze bevindingen versterken die intuïtie”, merkt Peng op. “We kunnen emotie-achtig gedrag observeren.”
Weten wij wat de bijen voelen? Nee. Niemand beweert van wel. Maar we kunnen deze reacties nu experimenteel meten. Het geeft ons grip op iets dat voorheen vaag was.
Waarom maakt het uit? Omdat het niet alleen om bijen gaat.
Barron stelt dat het bijenbrein net zo is georganiseerd als het brein van een vlieg. Geen grote verschillen. Als bijen een innerlijke wereld hebben, dan kunnen andere insecten die we gewoonlijk zonder na te denken ook slaan. Hun hersenen zijn klein. Minder dan een milligram. Naar menselijke maatstaven is dat niets.
Toch ondersteunt het de subjectieve ervaring. Of de beste proxy die we ervoor hebben.
De studie belandt in de Proceedings of the National Academy of Sciences. Gepubliceerd op 6 juli. Het suggereert dat zelfs met microscopische hardware complexe mentale levens mogelijk zijn. We hebben geen grote hersenen nodig om plezier of walging te voelen.
Verandert dit de manier waarop u een wesp in uw tuin behandelt? Misschien. Of misschien kijk je de volgende keer dat ze zweven gewoon twee keer.
